Đền Vạn Lộc và Mộ Nguyễn Sư Hồi

Địa chỉ: khối Nghi Tân, phường Cửa Lò, Nghệ An, Việt Nam

1.Tên di tích: Đền Vạn Lộc và mộ Nguyễn Sư Hồi
2. Địa điểm di tích: khối Nghi Tân, phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An, Việt Nam
3. Nhân vật lịch sử và giá trị của di tích
Đền Vạn Lộc được xây dựng để thờ Nguyễn Sư Hồi. Ông tên thật là Nguyễn Đình Khôi, con trưởng của Thái sư Cương Quốc Công Nguyễn Xí. Nguyễn Sư Hồi là người am hiểu binh thư, tinh thông thiên văn, địa lý và y học, được triều đình nhà Lê trọng dụng, làm quan tại triều thăng đến chức Thái úy. Năm 1469, ông về trấn thủ ở vùng cửa biển Nghệ An, sau đó được phong chức Trấn thủ Thập nhị Hải môn, coi giữ 12 cửa biển từ Sầm Sơn đến Cửa Tùng. Ông còn có công khai hoang lập nên nhiều làng mạc như làng Vạn Lộc, Tân Lộc (nay thuộc khối Nghi Tân, phường Cửa Lò)...Sau khi ông mất, nhân dân làng Vạn Lộc đã lập đền thờ phụng và tôn ông làm Thành hoàng.
Nguyên xưa, đền Vạn Lộc và mộ Nguyễn Sư Hồi tọa lạc tại Lùm Cò (nay là bến số 1 - cảng Cửa Lò), theo kiểu kiến trúc “tiền miếu hậu mộ”. Đền gồm 3 tòa Thượng, Trung, Hạ điện. Đến thời Nguyễn, đền được di chuyển về vị trí phường Nghi Tân, thị xã Cửa Lò, mộ chuyển về cát táng tại đồng Lầm, làng Thượng Xá (nay là xã Đông Lộc, tỉnh Nghệ An) gần khu lăng mộ Thái sư Cương Quốc công Nguyễn Xí.
Lễ hội đền Vạn Lộc diễn ra từ ngày 14-16 tháng Giêng vào các năm Tý, Ngọ, Mão, Dậu.
Đền Vạn Lộc và mộ Nguyễn Sư Hồi được xếp hạng là di tích Lịch sử cấp Quốc gia tại Quyết định số 1057/QĐ - VH ngày 14/06/1991./.