Nước mắm Hải Giang

Làng nghề nước mắm Hải Giang 1 nằm ở phường Nghi Hải, thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An, là một trong những làng nghề truyền thống nổi tiếng về sản xuất nước mắm trên địa bàn thị xã Cửa Lò. Mặc dù làng nghề đã có bề dày lịch sử nhưng mãi đến năm 2010 mới được UBND tỉnh Nghệ An công nhận là làng nghề chính thức, và đến năm 2013 thì được Cục Sở Hữu Trí Tuệ cấp bằng độc quyền về kiểu dáng công nghiệp. Sự phát triển đó đánh dấu một cột mốc quan trọng, giúp nước mắm Hải Giang 1 mở rộng quy mô sản xuất và dần khẳng định thương hiệu của mình trên thị trường nước mắm truyền thống.

Nước mắm Hải Giang 1 được làm từ nguyên liệu chính là cá cơm tươi, qua quy trình chế biến thủ công đòi hỏi sự tỉ mỉ và công phu. Cá cơm sau khi được đánh bắt sẽ ủ muối trong thùng gỗ hoặc chum sành trong khoảng thời gian 12-15 tháng để đạt độ chín. Nước mắm truyền thống tại đây không chứa chất bảo quản hay phụ gia, có màu cánh gián sóng sánh và hương vị thơm ngon đặc trưng. Bên cạnh dòng nước mắm phơi nắng, làng nghề còn sản xuất loại nước mắm hạ thổ – được lọc kỹ, cho vào chai thủy tinh, và chôn dưới lớp cát sạch trong một năm. Loại nước mắm này khi sử dụng mang đến hương vị dịu nhẹ, ngọt đậm đà, màu sắc bắt mắt, đáp ứng sở thích đa dạng của người tiêu dùng.
Trước đây, nước mắm Hải Giang 1 chủ yếu được tiêu thụ ở phạm vi gia đình và bạn bè. Tuy nhiên, với sự phát triển của ngành du lịch thị xã Cửa Lò, làng nghề đã dần khẳng định mình bằng cách cải thiện chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm. Hiện nay, làng nghề có 84 hộ gia đình tham gia sản xuất, mỗi năm cung cấp hơn 1.000.000 lít nước mắm cho thị trường phía Bắc và các tỉnh trong cả nước, ngoài ra còn bán lẻ cho khách du lịch. Sản phẩm được đóng gói có nhãn mác đầy đủ thông tin về thương hiệu, nhà sản xuất, độ đạm, cách bảo quản và hạn sử dụng, đáp ứng tiêu chuẩn vệ sinh và an toàn thực phẩm, tạo sự an tâm cho khách hàng.

Năm 2021, nước mắm Hải Giang 1 được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao, khẳng định chất lượng và giá trị của làng nghề trên thị trường. Ngoài ra, từ năm 2014 đến nay, nước mắm Hải Giang 1 nhiều lần đạt danh hiệu sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh và khu vực. Những thành tựu này không chỉ là sự công nhận về chất lượng sản phẩm mà còn là niềm tự hào của người dân làng nghề, khuyến khích họ tiếp tục gắn bó và phát triển nghề truyền thống.
Nhằm thúc đẩy sự phát triển của làng nghề, chính quyền thị xã Cửa Lò đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ như tạo điều kiện vay vốn, tổ chức các khóa tập huấn kỹ thuật và hướng dẫn quy trình đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Đồng thời, các hội thảo và chương trình đào tạo cũng được tổ chức để nâng cao kỹ năng sản xuất và quản lý cho người dân. Nhờ sự hỗ trợ này, sản phẩm của làng nghề ngày càng đa dạng về mẫu mã, phong phú về chất lượng, và thu hút được sự quan tâm của khách hàng trên cả nước.

Nhờ sự phát triển của du lịch Cửa Lò, làng nghề nước mắm Hải Giang 1 ngày càng thu hút nhiều du khách đến tham quan và mua sản phẩm làm quà lưu niệm. Hàng năm, UBND thị xã Cửa Lò phối hợp với các doanh nghiệp lữ hành để giới thiệu sản phẩm nước mắm Hải Giang 1 đến du khách, đồng thời mời du khách đến trải nghiệm quy trình làm nước mắm và học cách phân biệt nước mắm truyền thống với các loại nước mắm công nghiệp. Những trải nghiệm này không chỉ giúp du khách thêm hiểu và yêu mến sản phẩm truyền thống mà còn tạo nên nguồn tiêu thụ ổn định và quảng bá mạnh mẽ đặc sản của địa phương.
Nước mắm Hải Giang 1 không chỉ là sản phẩm mang giá trị kinh tế mà còn là biểu tượng văn hóa, lưu giữ hương vị truyền thống và tinh hoa làng nghề của người dân Cửa Lò. Với chất lượng ngày càng nâng cao và sự hỗ trợ của các cấp chính quyền, nước mắm Hải Giang 1 đã và đang khẳng định vị thế của mình trên thị trường, góp phần gia tăng thu nhập cho người dân địa phương và lan tỏa hình ảnh quê hương Nghệ An ra khắp cả nước./.